HOŞ GELDİNİZ καλωσόρισμα

8 Şubat 2014 Cumartesi

Mobil Bulut Bilişim ve Geleceği

Mobil Bulut Bilişim ve Geleceği

Ecir Uğur KÜÇÜKSİLLE1, Fadime ÖZGER2, Sevdanur GENÇ3
1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Isparta
2 Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Isparta
3 Süleyman Demirel Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Isparta
ecirkucuksille@sdu.edu.tr, fadimeozger@gmail.com, sevdanurgenc@gmail.com

Özet : Kişisel bilgisayarlarımızda kullandığımız yazılım ve donanım bileşenlerinin internet yoluyla
uzaktan kullanılması bulut bilişim olarak tanımlanmaktadır. Bu teknolojinin kullanımı ile kurumların
bilgi işlem alt yapılarını daha esnek bir şekilde kurmaları, bakım ve güvenlik gibi işlemlere daha az vakit
ayırmaları, yazılım giderlerinin azaltılması hedeflenmiştir. Birçok özel firma da bulut bilişim yoluyla son
kullanıcılara ücretsiz veya cüzi ücretlerle dosya paylaşım ve barındırma hizmeti vermeye başlamıştır.
Mobil teknolojilerin hızla gelişmesi ve mobil cihazların da kullanımının artmasıyla birlikte mobil bulut
bilişim kavramı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada bulut bilişim ve mobil bulut bilişim hakkında bilgi
verilmiş, ayrıca mobil bulut bilişimin geleceği tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler : Bulut Bilişim, Mobil Bulut Bilişim

Mobile Cloud Computing And The Future

Abstract : Using our personal computers remotely via the Internet, use of software and hardware
components is defined as cloud computing. With the use of this technology in a more flexible way
institutions setting up their infrastructure of computing, such as security, transactions, and less time on
maintenance allocations aimed to reduce software costs. Many private firms to end users through a cloud
computing is our file sharing and hosting services for free or a nominal wages started to give. The rapid
development of mobile technologies and the increasing use of mobile devices has emerged the concept of
the mobile cloud computing. In this study, cloud computing, and information about mobile cloud
computing is given, and also the future of mobile cloud computing is discussed.

Key Words : Cloud Computing, Mobile Cloud Computing


1. Giriş

Bulut bilişim son üç dört yıldır ismini
gerek internette gerekse medyada çok fazla
duyduğumuz bir kavram olmuştur. Bulut bilişim
ile bilişim ve teknoloji çalışanlarına kaynaklara
ve verilere mekandan bağımsız bir şekilde
ulaşım imkanı sağlanmaktadır. İlk olarak 2006
yılında Amazon şirketi tarafından verilmeye
başlanan bulut hizmetleri[2], günümüzde birçok
firma tarafından aktif hale getirilmiş ve
kullanıcıların hizmetine sunulmuştur.
Bu gelişmelere paralel olarak yazılım
şirketleri bulut işletim sistemleri geliştirerek
kullanıcıların hizmetlerine sunmuşlardır. Bu
hizmetin de devreye girmesiyle birlikte bulut
hizmetlerinden faydalanan kurumların ve
kullanıcıların sayısı hızla artmaya başlamıştır.
Son dört beş yıldır akıllı mobil cihaz
teknolojisi hızla gelişmiş ve hayatımızın
ayrılmaz parçalarından biri haline ge1miştir.
Özellikle akıllı mobil telefonlar günümüzde pek
çok kişi tarafından kullanılmaktadır.
Akıllı mobil cihaz teknolojisi içerisinde
bulut bilişim teknolojisinin kullanılması da
kaçınılmaz olmuş ve mobil bulut bilişim
kavramı ortaya çıkmıştır. Aslında günümüzde,
farkında olmadan mobil bulut bilişim
uygulamalarını cihazlarımızda kullanıyoruz.
Gelecekte bu kavram daha çok duyulacak ve
mobil cihazlarda daha çok kullanılmaya
başlanacaktır.
Bu çalışmanın bundan sonraki
bölümlerinde öncelikle bulut bilişim hakkında
daha sonra mobil bulut bilişim hakkında kısa bir
bilgi verilecek ve son olarak da mobil bulut
bilişimin geleceği tartışılacaktır.

2. Bulut Bilişim

Bulut bilişim, web servisleri aracılığıyla
internet üzerinde veri depolayabilen ve aynı
zamanda ortak bilgi paylaşımına izin veren bir
hizmettir.
2.1. Bulut Bilişim Servis Modelleri

Bulut bilişim sağlayıcıları üç temel
modele göre hizmet sunmaktadırlar. Servis
olarak yazılım (SaaS), Servis olarak platform
(PaaS), Servis olarak altyapı (IaaS). [2]

2.1.1. Servis Olarak Yazılım (Software As A
Services, SaaS)
Kullanıcıların başka bir yazılıma ihtiyaç
duymadan, sadece internet sağlayıcıları
üzerinden bulutta bulunan verilerine ve aynı
zamanda uygulamalarına da
ulaşabilmektedirler.[8]

2.1.2. Servis Olarak Platform (Platform As A
Services, PaaS)

Servis sağlayıcılar, müşterilerin kendi
uygulamalarını geliştirip, çalıştırabilecekleri bir
platform sunmaktadır. Bu platformlar gerekli
teknolojik altyapıyıda kapsamaktadır. [2]

2.1.3. Servis Olarak Altyapı (Infrastructure
As A Services, IaaS)

Müşteriler ihtiyaçlarını karşılayabilecek her
türlü işletim sistemi ve uygulamaları servis
sağlayacıları üzerinde kendileri
yapılandırabilmektedirler. [7]

2.2. Bulut Bilişim Çözüm Türleri

2.2.1. Genel Bulut

Genel bulut uygulamaları, servis
sağlayıcıları tarafından, genel amaçlar için
kullanıcılara sunulmuş bir hizmettir. Bu
hizmetler, genellikle ücretsiz erişimli veya
kullanım başına ödeme modeliyle
ücretlendirilmiştir. [4]

2.2.2. Özel Bulut

Büyük şirketler ve veri güvenliği önemli her
boyuttaki şirketler için sunulan bir hizmettir.
Şirketler kendi bulut sistemlerini kurar ve bu
sistem, sadece şirket içerisinde ortak bir
kullanıma açık, dışarıya kapalıdır. [5]

2.2.3. Karma Bulut

İki veya daha fazla bulut yapısının
birleştirilmesiyle oluşan bir hizmettir. Esnek bir
yapısı olup güvenliğin önemli olduğu alanlarda
özel bulut, güvenliğin önemli olmadığı alanlarda
ise genel bulut yapısı kullanılmaktadır. [6]

2.2.4. Topluluk Bulut

Bulut teknolojisine ait hizmetlerin, belirli bir
toplulukla paylaşılan hizmet türüdür. Bu yapıyı
kullanan firmalar, kendi taraflarında bu hizmeti
paylaşımlı bir şekilde kullanırlar ve aynı yapıya
sahip firmalar tarafından desteklenirler. [2]

3. Mobil Bulut Bilişim Nedir?

Bulut bilişim ile mobil cihazların birlikte
kullanıldığı hizmetlere Mobil Bulut Bilişim
denilmektedir. Günümüzde kullanılan mobil
cihazların bir tarayıcısı bulunmakta ve bu gün
geçtikçe iyileştirilerek tüketicilere
sunulmaktadır. Mobil bulut bilişim, mobil cihaz
üreticileri için yeni bir umut olarak da
görülmektedir. Bazı operatör şirketleri, geniş
kapsamlı olmasa da bulut bilişim hizmetlerini
kullanmışlardır.

Mobil bulut bilişimin, alt yapısı
hazırlanılırken iki şeye dikkat edilmiştir. İlki,
telefonlarda bulut bilişimden performanslı bir
şekilde yararlanılması adına özel sistemler inşa
edilmesi gerekliliği, ikincisi ise, kullanıcıların
kişisel her türlü istekleri için bulut bilişim
türlerinden; özel bulut mantığına benzer bir yapı
inşa edilmesi gerekliliğidir.

3.1. Mobil Bulut Bilişim Kullanım Alanları ve
Uygulamaları Nelerdir?

Mobil uygulamalar, mobil pazarında hızla
ilerlemekte olup bu cihazlar üzerinde çalışan ve
cep telefonu kullanıcılarının gereksinimleri
karşılayabilecek yazılımlardır. Tüm bu
uygulamalar global uygulama marketlerinde
bulunmakta ve kulanıcılar buradan
indirebilmektedirler. [13] Bunlardan bazılarının
kullanıldığı sektörlerden bahsedecek olursak;

3.1.1. Mobil Ticaret Uygulamaları

Mobil ticaret uygulamaları, mobil cihazlar
üzerinde ticari iş modüllerinin bulunduğu
uygulamalardır. Bu uygulamalar finans, reklam
ve alışveriş de dahil olmak üzere birkaç sınıfa
ayrılmaktadır. Malesef mobil ticaret
uygulamaları zayıf bant genişliği, mobil aygıt
yapılandırmalarında yüksek karmaşıklık ve
güvenlik gibi çeşitli problemlerden dolayı
kullanım pek kolay olmamıştır. Bu sorunları
gidermek için bulut bilişime ait servis
sağlayıcılarda sistemle ilgili entegrasyonlar
yapılmıştır. Veri işleme hızı ve güvenlik
seviyelerini arttırmak adına 3G ağ ve bulut
bilişim avantajları bir araya gelerek güçlerini
birleştirmişlerdir. Bu özellikler birleştirilirken
anlaşılması zor ve çok güçlü şifreleme teknikleri
kullanılmıştır. Bu sebepten birçok firma, müşteri
memnuniyetini arttırabilmek adına bu
platformları tercih etmektedir. [9]

3.1.2. Mobil Öğrenme / Eğitim Uygulamaları

Mobil öğrenme uygulamaları aslında
elektronik öğrenmeye dayalı olarak tasarlanan
bir çözüm yaklaşımıdır. Şimdiye kadar
geleneksel elektronik eğitim kaynaklarının
yüksek maliyetleri, ağ problemleri ve cihazların
sistem yapılarına göre tercih edilmesinde
sorunlar yaşanıyordu. Bu problemleri
çözebilmek için bulut bilişim tabanlı mobil
öğrenme yapısı oluşturulmuştur. Geniş
depolama kapasiteleri ve güçlü veri işleme
yetenekleri ile kullanılan bulut bilişim
kaynakları, cihazlarda uzun pil ömürleri olduğu
müddetçe verilere ulaşım sağlayabilmektedir.
Mobil öğrenme ile bulut bilişim teknolojilerinin
bir araya getirilmesinin amacı, öğretmen ve
öğrenciler arasındaki iletişimin kalitesini
arttırmaktır. Kullanıcılara hitap etmesi
açısından, uygulamaların arayüzleri basit
tasarımlar olmasına önem gösterilmiştir. [10]

3.1.3. Mobil Sağlık Uygulamaları

Mobil sağlık uygulamaları sağlık hakkındaki
kaynaklara daha hızlı ve kolay bir şekilde
ulaşabilmek için arayüzleri basit hazırlanılarak
kullanıcılara sunulmuş uygulamalardır. Mobil
sağlık uygulamalarındaki amaç, kapsamlı bir
şekilde hastaların kişisel bilgilerini takip
edebileceği geniş bant genişliğine sahip
kablosuz bir iletişim aracıdır. Bu uygulamalarda
genel amaçlar; kaza ve acil durumlarda mobil
cihazdan gönderilecek herhangi bir acil yardım
çağrısıyla sağlık personelinin anında koordine
olabilmesini sağlayabilmektir. Acil durumlarda
hastaların kan basıncını hesaplayabiliyor veya
alkol seviyelerini tespit edebiliyor olmalıdır.
Aynı zamanda gelmiş geçmiş tüm mevcut sağlık
ve tıbbi bilgileri kapsayabilecek evrensel bir
uygulama olması gerekmektedir. Mobil sağlık
uygulamalarının bu amaçlara yönelik
olabilmeleri için mobil cihazlarındaki güvenlik
sorunların çoğu giderilmiştir. [11]

3.1.4. Mobil Oyun Uygulamaları

Kullanıcıların mobil cihazları ile oyun
oynama sürelerinin artış göstermesi bazı
problemlere yol açmıştır; bunlardan biri de baz
istasyonları adına üretilen mobil cihazların enerji
kaynaklarına duyulan ihtiyaçlarıdır. Bu soruna
çözüm yaklaşımları ise öncelikle, mobil oyun
uygulamaları için geliştirilmiş üstün algoritmalı
kodları bulut hizmetleri üzerinde daha verimli
bir şekilde kullanabilmemiz için analiz ve test
yazılımlarında kontrolden geçirmemiz
gerekmektedir. Bu sayede hem uygulamaların
bulut hizmetleri üzerindeki bant genişliğine
hemde mobil cihazların enerji tasarruflarına
dikkat etmiş oluruz. [12]

3.2. Mobil Bulut Bilişim Yaklaşımı Ve
Sorunları

Mobil bulut bilişimde, kullanıcılar ve servis
sağlayacıları için pek çok avantajlar
bulunmaktadır. Ancak, iki farklı alanda yani
bulut bilişim ortamları ile mobil cihazların sahip
olduğu ağların iletişiminde karşımıza
çıkabilecek teknik sorunlar da bulunmaktadır.
Bu bölümde mobil iletişim ve bulut
bilişimin aralarındaki iletişimi sağlamak için
gerekli olan konuları listeledikten sonra bu
sorunları gidermek için sunulan çözümleri
gözden geçiyor olacağız.

3.2.1. Mobil İletişim Tarafındaki Sorunlar

Mobil cihazların bulut bilişim hizmetlerine
ulaşabilmeleri için kablolu ağları kullanırlar. Bu
sebeple, ilk göze çarpan problemlerinden birisi,
ağ üzerindeki düşük bant genişliğidir. [14]
Mobil kullanıcılar bant genişliği üzerindeki
trafik sıkışıklığı, şebeke arızaları ve network
cihazının sinyali dışında kalması gibi
engellerden dolayı cihazların buluta
bağlanamama problemleri oluşur. Bir diğer
sorun heterojenliktir. Mobil cihazların, bulut
hizmetlerine ulaşabilmeleri için farklı cihazların,
farklı networklerdeki arayüzlere erişim rahatlığı
olması heterojenlik terimini oluşturmuştur.

3.2.2. Bilgisayar Tarafındaki Sorunlar

Bilgisayar için batarya ömrü kavramı ne ise,
mobil cihazlar için de pil ömrü kavramı
uygulamaların performansları açısından önemli
bir özelliktir. [15]
Bilgisayar ortamlarındaki güvenlik
hassasiyeti yine mobil cihazlar içinde geçerli
olmaktadır. Operatörler üretmiş oldukları
cihazlarda taşıdıkları tüm verilerin güvenliğini
ticari ve tüketici açısından sağlamak
zorundadırlar. Bunun sebeple mobil cihazlara
sağlam güvenlik için antivirüs programları
kullanılmaya başlanılmıştır. [16]
Bilgisayar ve mobil cihazlarda güvenlik
ihtiyacı olduğu kadar bulut bilişimde de
güvenlik önemlidir. Bulutlar üzerindeki verilerin
güvenliği, uygulama geliştiriciler tarafından en
ince ayrıntısına kadar analiz edilip sağlam
sonuçlara varmaları gerekmektedir. Mobil
cihazlar üzerinden bulutlara erişim sağlanırken
güvenlik açısından da kimlik doğrulama ve
dijital haklara dikkat edilmesi gerekmektedir.
Kimlik doğrulama ile her oturum hareketi
kontrol edilmekte sonrasında dijital haklar
yönetiminde korsanlara karşı yasadışı kopyaları
engellemeye çalışılmaktadır. [17]

3.3. Mobil Bulut Bilişim’deki Açık Sorunlar

ve Gelecekteki Çözüm Odaklı Araştırmalar
Mobil bulut bilişim yaklaşımında şimdiye
kadarki çalışmalarda çeşitli sorunlara çözüm
bulunabilmiştir. Ancak çözüm bulunması
gereken bazı sorunlar hala varlığını
sürdürmektedir. Bunlar içinde araştırmalar
devam ediyor.
Bu sorunların başında gelen daha önceden
de bahsettiğimiz gibi düşük bant genişliğidir.
Birçok kullanıcı eğer bant genişliğini rahat bir
şekilde kullanabilecek olursa, mobil cihazları ile
bulut bilişim kullanım oranı önemli bir ölçüde
artmış olacaktır. Yaklaşım olarak düşünülen iki
öneri 4G ve Femtocell ’dir. [18]
Femtocell teknolojisi, dar bir alanda
kullanılmak üzere tasarlanmış küçük hücresel
baz istasyonlarından oluşmaktadır. HSL
geliştiricileri Femtocell teknolojisini mobil
operatörlere son derece ekonomik, ölçeklenebilir
ve güvenli bir ağ olarak yeni bir hizmet
oluşturmuşlardır. [19]
Çözüm türlerine bir diğer örnek ise
CloneCloud ve CloudLet’dir. Bu sistemler akıllı
telefonlar için bulut bilişimin tüm özelliklerini
benimsemiştir. Öyle ki; akıllı telefon
uygulamaları çalışma hızlarını arttırabilmek
adına yakındaki bilgisayarlar ve veri
merkezlerini kullanmaktadırlar. [20] [21]
Tüm çözümler için fiyatlandırma konusu
incelenecek olursa, mobil servis sağlayıcı ve
bulut hizmet sağlayıcı türlerine göre değerlerin
değişeceğini görmüş olursunuz.
Gelecekte bulut servis sağlayıcılarının
gelişim ve rekabeti, yakın gelecekteki bu
hizmetlerin türlerine, maliyetlerine,
kullanılabilirlilik ve kalitesindeki farklılıklarına
göre belirlenecektir.

3.4. Doğru Bilinen Yanlışlar

Mobil cihazlar üzerinde bazı özel
indirilebilir uygulamaların herhangi bir tarayıcı
aracılığıyla sürekli bir şekilde web sitelerine
bağlanarak çalıştırılması mobil bulut bilişim için
bir amaç değildir. Bu sebeple de satın alınan
uygulamalar mobil bulut bilişime örnek
gösterilmemektedir.
Asıl kullanım amacı şu olacak; mobil
uygulamalarınız her iki platformda da yani hem
mobil cihazınızda hemde bulut bilişimde var
olacak ve son kullanıcıların farkında olmadan
sistem senkronizasyonlu bir şekilde veri alış
verişi yapabiliyor olmaktır.
Diğer bir göze çarpan bilinen bir yanlış,
back-end yani arka uçtur. Arka uç, kullanıcı
verilerinin girilmesinden sonra, saklanmak üzere
yollanan ya da kullanıcının belli bir veriyi
görmek istediğinde, bu verileri derleyip kullanıcı
ara birimine yollayan yazılım parçasına verilen
isimdir. Bulut platformunda veriler sürekli bir
şekilde depolanmaktadır. İşlem gücü açısından
buluta entegre olan uygulamalar için daha güçlü
hale gelmiştir.
Bulut bilişim ile çalışan mobil
uygulamalarda ki dikkat çeken özellik iş birlikçi,
veri paylaşımcısı, çoklu görev yöneticisi ve
dakiklik faktörleri ile mobil tüketicilerin ilgisini
çekmiştir. Tüketiciler bu ilgi alanlarından daha
çok günümüzde çokça rastlanılan navigasyon ve
haritacılık ile ilgili uygulamaları tercih
etmişlerdir. Ancak, diğer kategorilerde de
tüketiciler kendilerini geliştirirlerse mobil bulut
bilişim kullanıcıları oranıda oldukça artmış
olacaktır. [22]

4. Sonuç

Bu bildiri ile mobil bulut bilişim hakkında ki
tanımları, mimarileri ve avantajları size bakış
açımızla yansıtmaya çalıştık. Açık bir şekilde
mobil kullanıcıların geniş bir yelpazede mobil
bulut bilişim uygulamalarının hangi alanlarında
kullanılabileceğinden bahsettik. Sonrasında ise
mobil bulut bilişim adına sorunları ve bunun için
üretilmekte olan çözümlerden bahsetmiş olduk.
Mobil bulut bilişim, en önemli problemi
olan bant genişliği hakkındaki düşünülmüş
çözüm yolları gün geçtikçe iyileştirilirse
gelecekte daha fazla kullanılacak bir teknoloji
olacaktır.
Gelecekte mobil cihazlar aracılığıyla
kullanılan uygulamaların bulut bilişim ile
iletişimde kalarak kullanıcıların günlük
hayatlarını daha kolay hale getirebilecektir.
Günümüzde ki sorunlara getirilen
çözümlerle mobil bulut bilişim teknolojisi,
piyasada oldukça önemli bir yer alacağı kesin
gözüyle bakılmaktadır.
Mobil bulut bilişim günümüzde problemli
bir şekilde çalışıyor olsada, gelecekte mobil
cihazların kesintisiz ve tam kapasiteyle
kullanıcılara hizmet verebilen bir teknoloji
altyapısı olusturulmuş olacaktır.

6. Kaynaklar

[1] Ozdamar, V. "Bulut Bilisim Nedir", http://www.gelecex.com/bulut-bilisim-nedir.html (2011).
[2] Bulut Bilisim Hizmet Modelleri http://tr.wikipedia.org/wiki/Bulut_bilişim
[3] Bulut Bilisim Yerlestirme Modelleri http://tr.wikipedia.org/wiki/Bulut_bilişim
[4] "Defining "Cloud Services" and "Cloud Computing"". IDC. 2008-09-23. (2010).
[5] "The NIST Definition of Cloud Computing". National Institute of Science and Technology. (2011).
[6] Stevens, Alan. "When hybrid clouds are a mixed blessing" (2012).
[7] Amies, Alex; Sluiman, Harm; Tong, Qiang Guo; Liu, Guo Ning. "Infrastructure as a Service Cloud Concepts". Developing
and Hosting Applications on the Cloud. IBM Press. ISBN 978-0-13-306684-5. (2012).
[8] Hamdaqa, Mohammad. A Reference Model for Developing Cloud Applications.
[9] Z. Leina, P. Tiejun, and Y. Guoqing, "Research of Mobile Security Solution for Fourth Party Logistics," (2011).
[10] W. Zhao, Y. Sun, and L. Dai, "Improving computer basis teaching through mobile communication and cloud computing
technology," (2010).
[11] C. Doukas, T. Pliakas, and I. Maglogiannis, "Mobile Healthcare Information Management unitizing Cloud Computing and
Android OS" (2010).
[12] S. Wang and S. Dey, "Rendering Adaptation to Address Communication and Computation Constraints in Cloud Mobile
Gaming" (2011).
[13] Hoang T. Dinh, Chonho Lee, Dusit Niyato, and Ping Wang. "A Survey of Mobile Cloud Computing, Architecture,
Applications, and Approaches".
[14] X. Jin and Y. K. Kwok, "Cloud Assisted P2P Media Streaming for Bandwidth Constrained Mobile Subscribers"
(2011).
[15] A. Rudenko, P. Reiher, G. J. Popek, and G. H. Kuenning, "Saving portable computer battery power through remote process
execution," (1998).
[16] J. Oberheide, E. Cooke, and F. Jahanian. "Rethinking antivirus: Executable analysis in the network cloud,"(2007).
[17] J. Oberheide, E. Cooke, and F. Jahanian. "Cloudav: N-version antivirus in the network cloud" (2008).
[18] U. Varshney and R. Jain, "Issues in emerging 4G wireless networks," (2002)
[19] J. Boccuzzi and M. Ruggiero, "Femtocells: design & application," (2011).
[20] B. G. Chun, S. Ihm, P. Maniatis,M. Naik, and A. Patti, "CloneCloud: elastic execution between mobile device and cloud"
(2011).
[21] M. Satyanarayanan, P. Bahl, R. Caceres, and N. Davies, "The Case for VM-Based Cloudlets in Mobile Computing," (2009).
[22] Niroshinie Fernando, SengW. Loke ,Wenny Rahayu. "Mobile cloud computing: A survey".

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

En Çok Okunanlar

Etiketler

3G (2) adobe (4) adsl (2) akıllı telefon (40) Amazon (3) android (34) android market (4) Angry Birds (2) Anonymous (3) antivirüs testi (3) Apple (74) application (2) Asus (9) Avea (4) Bilgisayar (13) bilim (42) bilimadamları (13) bim (1) Bing (1) board (1) browser (18) BT (2) Burn (3) CeBIT (2) cep telefonu (75) chrome (13) CISCO (1) CNN (1) Codec (1) da vinci (1) Dell (4) dijital (4) domain (6) donanım (151) doodle (2) download (4) e- mail (7) e-book (2) ege üniversitesi (1) eğitim (38) einstein (1) enerji (4) explorer (1) facebook (63) FIFA (5) fiber (3) fiber ağ (1) fibernet (2) firefox (12) fizy (1) Fotoğraf (10) fotoğraf makinesi (7) fullyfollowme (2) Galaxy Note (5) gmail (4) Google (55) Google Earth (3) google play (8) google+ (8) gsm (3) güvenli internet (19) güvenlik açığı (5) güvenlik tehditi (10) hacker (7) harddisk (4) hotmail (3) HP (12) HTC (3) IBM (1) IEEE (1) iletişim (12) index (1) instagram (5) intel (5) internet (122) internet explorer (8) internet explorer 9 (5) iOS (11) İpad (13) iPad 3 (5) iphone (38) iPhone 4S (1) iPhone 5 (9) İslam ZEYTİN (43) istanbul (3) iTunes (3) kamera (12) KeepVid (2) kitap (4) klavye (2) Laptop (2) Led (4) Led TV (2) LG (9) linkedin (2) Mac (8) marc zuckerberg (2) microsof office 2010 (3) Microsoft (52) Microsoft Security Essentials (2) mobil (101) Motorola (2) mozilla (4) MS (1) MSI (2) müzik (4) Nasa (8) nikon (3) Nintendo (2) nokia (15) Notebook (3) Numara taşıma (1) ODTÜ (4) Ofis (4) operatör (6) oyun (72) oyun köşesi (3) oyuncak (2) padfone (2) Pahalı İnternet (1) panasonic (1) para (3) Pardus (1) PC (7) Pepee (1) Pil (10) Ping (1) Playstation (7) programlama (6) projeksiyon (1) rasat (1) Raspberry pi (3) Rekabet (6) reklam (25) sağlık (14) Samsung (49) Samsung Galaxy (13) Sık Sorulanlar (42) Siber Saldırı (5) sim (5) Sinema (3) skype (15) smart tv (3) sms (3) sony (17) sosyal medya (73) Steve Jobs (3) SUPER 8 (1) suriye (1) şifre (7) Tablet (23) tarayıcı (6) tarih (2) tasarım (3) tehlike (23) Teknoloji (50) telefon (7) Televizyon (4) Tivibu (1) toolbar (1) Toshiba (4) ttnet (14) turkcell (21) türkiye (75) türktelekom (4) tv (12) twitter (21) ultrabook (7) usb (3) uydu (12) uygulama (38) uzay (17) üniversite (30) ürün inceleme (48) Vadofone (7) Vaio (1) Video indirme (5) virus (10) vitamin (1) VLC Media Player (1) Web (5) web kamera (1) web sitesi (8) webcam (1) Wii (3) Windows (37) Windows 8 (44) windows xp (2) X Box (5) yahoo (3) Yama (1) yandex (8) yaşam (2) yazı dizisi (9) yazılım (116) yeni ürün (6) Youtube (17) zararlı (3) Zuckerberg (3) Ελληνική ειδήσεις (5)